Miasto i ptaki

Inauguracja Spring Alive w parku Skaryszewskim w Warszawie

a może to wiosna przywitała nas
W niedzielę o 9 rano zebrała się w parku Skaryszewskim pod pomnikiem ponad 20 osobowa grupa miłośników spacerów i razem ruszyliśmy podpatrywać co nowego słychać wśród parkowych ptaków. Jako że wycieczka zorganizowana została w ramach akcji OTOP Spring Alive, a więc poświęconej ptakom migrującym, wypatrywaliśmy gatunków, które powróciły już z zimowisk. Jako pierwsze pokazały nam się szpaki, których piękne śpiewy słychać już we wszystkich niemal zakątkach parku, kwiczoły które głośnym skrzeczeniem bronią swoją upatrzonych miejsc na gniazda oraz wymieniające czułości pary grzywaczy. To gatunki, które zapewne zimowały niedaleko - może w Europie Południowej, i stosunkowo wcześnie powracają.
Gniazda budują już mieszkające przez cały rok w parku kaczki krzyżówki: w czasie spaceru spotkaliśmy kilka siedzących wysoko na drzewach i w dziuplach, a na stawach nie było już prawie żadnej. W alei głównej natomiast pracowicie wykuwał swoją dziuplę dzięcioł duży.
Cały park rozbrzmiewał głosami śpiewający szpaków, sikor, kowalików, kraczących gawronów, skrzeczących kwiczołów i gruchających grzywaczy. Jednak największą uwagę przykuł głośny śpiew ukrytego bardzo wysoko ptaszka: słuchaliśmy go przez dłuższy czas, nie mogąc ustalić czy śpiewa nam kowalik, czy też pełzacz, a może pokrzewka? Zamieszczam nagranie.

WIOSENNE TRELE - PLIK .WAV

Kacza dziupla w parku Skaryszewskim

Ta krzyżówka zajęła dziuplę z tarasem

Dzięcioł duży kuł, aż drwa leciały!

To musi być miłość!

Kwiczoł

Pełzacz w parku Skaryszewskim

Odleciały jerzyki (Apus apus)

Wrzesień to miesiąc, w którym park zaczyna wydawać się opustoszały. Ptaki nie śpiewają już tak jak wiosną i latem, a i jest ich znacznie mniej. W daleką podróż, bo aż do równikowej Afryki wybrały się wilgi. W tym roku gniazdowały w parku Skaryszewskim co najmniej dwie pary tych pięknych, egzotycznie wyglądających ptaków. Także do Afryki odleciały słowiki (również co najmniej dwie pary). Nie aż tak daleko, bo zapewne tylko gdzieś do Europy Południowej poleciały też już szpaki, grzywacze i kwiczoły, choć te ostatnie zapewne niedługo znów się pojawią - co roku w parku Skaryszewskim zimuje stosunkowo niewielkie stadko kwiczołów, najprawdopodobniej przybyszy z zimniejszej Europy Północnej. Najdalej, bo aż na południe Afryki poleciały zaś jerzyki, ptaki nie tyle parkowe, co „budynkowe”, w tym roku liczne, dzięki budkom lęgowym, które specjalne dla jerzyków zainstalowano na fabryce Wedla.
Nie będzie jednak smutno w parku, gdyż na zimę zostanie przynajmniej kilkanaście gatunków ptaków, a jesienią trzeba bacznie obserwować stawy i jeziorko Kamionkowskie, gdyż w okresie przelotów lubią tu zatrzymywać się nierzadko egzotyczne ptaki wodne.

Wilga (Oriolus oriolus) w parku Skaryszewskim

młoda sójka (Garrulus glandarius)

Wśród ptaków dobiega końca pracowity sezon lęgowy. Ptasia młodzież już odchowana, choć na ogół jeszcze towarzyszy rodzicom ucząc się zdobywania pokarmu i obrony przed drapieżnikami. Wyrastając z wieku pisklęcego, ptaki zmieniają upierzenie z „dziecinnego” puchu na „dorosłe” pióra i w tym okresie wyglądają naprawdę fantazyjnie.
Dziś kolekcja zdjęć „wchodzących w dorosłość” ptaków parkowych

młody grzywacz (Columba palumbus)

młody kwiczoł (Turdus pilaris)

młoda wrona siwa (Corvus cornix)

młoda sroka (Pica pica)

młody szpak (Sturnus vulgaris)

Zakochane grzywacze (Columba palumbus)

Gołębie słyną z okazywania sobie czułości, ale ta para grzywaczy musi być naprawdę bardzo zakochana!
Grzywacze to największe z gołębi, płochliwe ptaki leśne, od stosunkowo niedawna chętnie zasiedlające także parki miejskie. Spotkać je można od marca do października, gdyż na zimę wolą odlecieć nad Morze Śródziemne. W parku Skaryszewskim jest ich co roku kilkanaście par.

Para grzywaczy (Columba palumbus) w parku Skaryszewskim

Grzywacz (Columba palumbus) w gnieździe

Według zapowiedzi w sobotę odbyła się wycieczka ornitologiczna zorganizowana przez Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków. Mimo, że ogłoszenia pojawiły się w parku dopiero w czwartek, w sobotę o 8:30 stawiło się około 30 miłośników ptaków. Uzbrojeni w dostarczoną przez STOP lunetę, lornetki, aparaty fotograficzne i atlasy ptaków ruszyliśmy główną aleją. Zaczęło się od krótkiego wprowadzenia na temat awifauny parku, która jest badana i opisywana od wielu lat. Otóż okazuje się, że aż 37 gatunków ptaków lęgnie się w samym parku, a około 300 par wyprowadza młode. Łącznie szacuje się, że park zamieszkuje w różnych okresach roku około 60 gatunków ptaków.
Pierwszym napotkanym ptakiem był kwiczoł. Jest to gatunek stosunkowo nowy w parkach, bo notowany dopiero od kilkunastu lat, lecz w Skaryszaku bardzo popularny. Kwiczoły budują gniazda w koloniach i wspólnie bronią je przed wronami. Aleją główną przeszliśmy pod kolonię składającą się z 8 wysoko zawieszonych gniazd gawronów, widocznych tylko do momentu, gdy jesiony wypuszczą liście, a następnie podeszliśmy obserwować dziuplę, w której szpak karmi młode. Atrakcją spaceru był piękny śpiew pokrzewki ogrodowej, pierwiosnka i świstunki, a nawet odezwał się słowik, który należy do rzadkości, ocenia się, że park zamieszkują 3-4 pary słowików. Co ciekawe, warunkiem występowania słowików jest… niegrabienie liści w parku (!), gdyż tylko wtedy ptaki te znajdują niezbędne pożywienie. Inne parkowe rzadkości to dzięcioł zielony (2-3 pary) i nurogęś. Podeszliśmy też pod opisywane tu już wcześniej gniazdo grzywacza, lecz okazało się, że doszło tam do ptasiej tragedii: najprawdopodobniej na skutek ataku jakiegoś drapieżnika (wrony lub kuny?) gniazdo jest opuszczone, a pod nim znaleźć można kilka wyrwanych piór…. Wiele par grzywaczy jednak, mimo stałej obecności wron, gniazduje w parku. Wycieczka zakończyła się w rejonie, gdzie w ubiegłych latach widywany był puszczyk.

W parku trwa sezon budowlany. Dziś obserwowaliśmy parę grzywaczy (zwanych gołębiami leśnymi) przy budowie gniazda. Ciekawa technika: jedno już siedzi na podłożu z gałązek, a drugie donosi nowe gałązki i „obudowuje”.