mar 25 2014

Wiosna na wodzie

malaui

Karolinka – kaczka północnoamerykańska, do Polski sprowadzona jako kaczka ozdobna

W tym tygodniu na stawach parku Skaryszewskiego i jeziorku Kamionkowskim obserwować można kilka rzadziej tu spotykanych ptaków wodnych. Kaczki krzyżówki porozchodziły się po całym parku w poszukiwaniu miejsc gniazdowania, wrócił natomiast samczyk karolinki, który przebywał na stawach (razem z gęsią zbożową) od października, aż do całkowitego zamarznięcia stawów, a potem oboje najprawdopodobniej przenieśli się do Łazienek. Dalsze losy gęsi nie są mi znane, ale karolinka wróciła w poprzednie miejsce. Samczyk pływa sam, samiczki z nim nie widać.

Patrolowanie stawów rozpoczęły również nurogęsi, a także kilka czernic, które do tej pory najpewniej można było spotkać późną jesienią. Być może w drodze do jakiegoś innego miejsca zatrzymała się na jeden dzień także samica gągoła.

Spotykana zaś od kilku dni łyska być może zostanie na dłużej i będzie chciała tu właśnie założyć gniazdo.

Czernice zwane też kaczkami czubatymi lub czarnoczubymi

Tracz nurogęś

Łyska – ptak z rodziny chruścieli

 


maj 4 2013

A kaczki wysiadują

malaui
Anas platyrhynchos

Krzyżówka przy budce lęgowej

Pusto się zrobiło na parkowych stawach, gdyż wszystkie przebywające tam niemal stale krzyżówki pozakładały gniazda i zapewne wysiadują już pisklęta. Na pewno nie wszyscy wiedzą, że kaczki zakładają gniazda – wysoko na drzewach w dużych dziuplach, lubią też budki lęgowe, specjalnie dla nich przystosowane długie tunele. W dziuplach też składają jaja nurogęsi i jedną parę spotkaliśmy dziś żerującą w parkowym stawie. Ciekawe, czy w tym roku doczekają tu potomstwa?

park Skaryszewski

To luksusowa budka lęgowa, z widokiem – nic dziwnego, że już zajęta

park Skaryszewski

Solidarność krzyżówek

Mergus merganser

Samica nurogęsi w parku Skaryszewskim

park Skaryszewski

Nurogęś Mergus merganser

Mergus merganser

Samiec nurogęsi

mm


sie 14 2012

Pechowa 13-tka, czyli sprzeciwiamy się polowaniom na ptaki

malaui
Krzyżówka i małe kaczuszki

Krzyżówka i małe kaczuszki

W czasie, gdy jedni wraz z dziećmi karmią kaczuszki w parku, inni wyruszają ze strzelbą, aby te kaczuszki zabić. Nie tylko kaczuszki – jest ich 13 gatunków, pechowa trzynastka ptaków „łownych”. Już jutro, 15 sierpnia rozpoczyna się w Polsce sezon łowiecki, a więc od jutra myśliwym wolno będzie zabijać krzyżówki, czernice, głowienki i cyraneczki, a niedługo później na łyski, grzywacze, gęsi zbożowe, białoczelne, gęgawy, bażanty, jarząbki, kuropatwy i słonki*). Jak co roku, zginą ich dziesiątki tysięcy. Dlaczego? No wyłącznie dla przyjemności zabicia zwierzęcia. W dodatku dzieje się to wbrew zasadom, które Polskę obowiązują, gdyż w artykule 7 ustęp 4 dyrektywy ptasiej zapisano, że: „Państwa Członkowskie sprawdzają w szczególności, czy na gatunki, do których stosuje się prawo łowieckie, nie są organizowane polowania w okresie wychowu młodych ani w czasie trwania poszczególnych faz reprodukcji”. W art. 5 lit. d dyrektywa zakazuje umyślnego płoszenia ptaków, szczególnie w okresie lęgowym, jeśli może to zaszkodzić ich ochronie. O tym, że sezon lęgowy i okres wychowu młodych jeszcze trwa wie każdy, kto choć trochę obserwuje przyrodę.

W parku spotkać można kilka zagrożonych przez myśliwych gatunków: przez cały rok przebywa tu pokaźne stadko krzyżówek, jesienią na jeziorku Kamionkowskim „stacjonują” czernice, latem gniazda zakładają grzywacze, zaglądają tu łyski, a raz nawet zabłądziła słonka. Cieszmy się ich obecnością w parku, gdyż od jutra każdy z nich może stać się ofiarą „sportowej” pasji zabijania.

*) szczegóły w komentarzach

Dlaczego ktoś chce strzelać do grzywaczy?

Dlaczego ktoś chce strzelać do grzywaczy?

W 2008 roku łyska założyła gniazdo w parku Skaryszewskim

W 2008 roku łyska założyła gniazdo w parku Skaryszewskim

Kaczki krzyżówki

Kaczki krzyżówki

Czernica w parku Skaryszewskim

Czernica w parku Skaryszewskim

Plakat akcji Kaczki dla dzieci, czy dla myśliwych?

Plakat akcji Kaczki dla dzieci, czy dla myśliwych?


cze 29 2011

Kacze przedszkole

malaui

Pierwsze tegoroczne pisklę krzyżówki

Pierwsze tegoroczne pisklę krzyżówki

Pierwszą krzyżówkę wodzącą młode spotkaliśmy w tym roku 8 maja, niestety wodziła za sobą tylko jednego pisklaczka. Od tego czasu niemal codziennie kolejne kaczki wyprowadzały swoje stadka. Krzyżówki zakładają gniazda z daleka od wody, w krzakach, na drzewach, w dużych dziuplach, czasem w specjalnych budkach lęgowych. Samice wysiadują je same, kaczory w tym czasie lekko znudzone snują się w małych grupkach po jeziorku. Gdy młode się wyklują, matka natychmiast prowadzi je do wody. Jedna z tegorocznych „skaryszewskich” kaczek wodzi aż 17 małych kaczątek! Jak to możliwe? Siedziała na 17 jajkach? Raczej nie, to najprawdopodobniej „rodzina zastępcza” – krzyżówki mają bardzo silny instynkt opieki nad pisklętami i chętnie adoptują małe, które straciły rodziców.

Kacze przedszkole na jeziorku Kamionkowskim

Kacze przedszkole na jeziorku Kamionkowskim

Krzyżówka w dziupli

Krzyżówka w dziupli


kwi 18 2011

Cyranka

malaui

Cyranka w parku Skaryszewskim

Cyranka w parku Skaryszewskim

Dziś na stawach parku Skaryszewskiego postój zrobił sobie kolejny wiosenny podróżnik: piękny samczyk cyranki. Cyranka to obecnie dość rzadka kaczka, zimę spędza w Afryce nad Nigrem i jest najdalej wędrującą kaczką, do nas przylatuje odbyć lęgi, chętnie na bagnach Biebrzy i Narwi. Co spodobało się cyrance w Skaryszaku? Najprawdopodobniej płytkie stawy z gęstą roślinnością podwodną, bogate w małe rybki, bezkręgowce i kijanki.

Samiec cyranki (Anas querquedula)

Samiec cyranki (Anas querquedula)


kwi 12 2011

Płaskonosy

malaui

Para płaskonosów w parku Skaryszewskim

Para płaskonosów w parku Skaryszewskim

Na gościnnych stawach parku Skaryszewskiego w kwietniu często pojawiają się niespodziewani goście: powracające z zimowisk ptaki wodne, które korzystając z obfitości ryb, małży i innego dobra lubią tu zrobić sobie postój przed dalszą drogą.
W ubiegłym tygodniu „na popas” zatrzymało się kilka czernic, a dziś bardzo rzadko spotykani goście: para płaskonosów. Płaskonosy to ptaki kaczkowate, samica ubarwiona jest podobnie do krzyżówki, a samiec wyróżnia się szeroką rudą plamą na bokach, oba zaś mają potężne, spłaszczone łyżkowate dzioby, którymi sprawnie pobierają plankton z płytkich stawów.
Dziś na niewielkim stawie parkowym płaskonosy pożywiały się wspólnie z nurogęsiami, które tu corocznie zakładają gniazda.

Samiec płaskonosa (Anas clypeata)

Samiec płaskonosa (Anas clypeata)

Samiec płaskonosa i samica nurogęsi w parku Skaryszewskim

Samiec płaskonosa i samica nurogęsi w parku Skaryszewskim

Rzadko widywani goście

Rzadko widywani goście


lis 25 2010

Małże i inne frykasy

malaui

Czernica (Aythya fuligua) z małżem

Czernica (Aythya fuligua) z małżem

Jeziorko Kamionkowskie jest jesienią licznie odwiedzane przez ptaki wodne, aktualnie oprócz łabędzi i krzyżówek obserwować można czernice, nurogęsi, kilka gatunków mew i kormorany.
O ile łabędzie i krzyżówki żywią się przede wszystkim roślinnością wodną oraz (niestety!) wyrzucanym im chlebem, o tyle pozostałe zapamiętale nurkują w poszukiwaniu małych rybek i małży, których w jeziorku nie brakuje. Najlepszymi nurkami są nurogęsi i kormorany, nurkują głęboko i prawie za każdym razem wyciągają odpowiednich dla siebie rozmiarów rybę. Czernice natomiast wydają się gustować w małżach, a ich płaskie dzioby pozwalają błyskawicznie zgnieść skorupkę i wyssać zawartość. Zupełnie inną technikę muszą stosować mewy. Obserwowaliśmy przez długą chwilę dużą mewę pospolitą, która nie mogła sobie poradzić z 10 centymetrowym małżem: za każdym razem wysuwał się z cienkiego i haczykowatego dzioba. Niezrażona mewa wyciągała małża z wody kilkanaście razy! W końcu zdała sobie sprawę, że sama go nie rozgryzie i odleciała, aby małża… rozbić o chodnik. To jednak była niespodziewana gratka dla wron, które również lubią skosztować tego delikatesu, ale same nurkować nie potrafią – odgoniły krakaniem mewę i sprawnie poradziły sobie ze skorupką swoimi potężnymi dziobami.
Duża ilość małży dobrze świadczy o czystości wody w jeziorku, ale to temat na osobny wpis.

Mewa pospolita (Larus canus) upolowała małża

Mewa pospolita (Larus canus) upolowała małża

Ups, wypadł!

Ups, wypadł!

Wracaj!

Wracaj!

Mam go!

Mam go!

Wrony też lubią małże

Wrony też lubią małże

Zjedzony małż – czyżby szczeżuja?

Zjedzony małż – czyżby szczeżuja?


paź 29 2010

Ptasi fast food

malaui

Łabędź niemy (Cygnus olor)

McŁabędź (Cygnus olor) skusił się na fast fooda

Wraz z nastaniem jesieni zaczyna się sezon dokarmiania ptaków. O ile w przypadku małych ptaszków takich jak sikorki, kowaliki, mazurki czy dzwońce dokarmianych najczęściej różnego rodzaju ziarnami i orzechami wygrane są obie strony: dokarmiani, bo dostają naturalne, dobre, pożywne jedzenie, którego im bliżej zimy tym mniej, a coraz krótsze dnie nie zostawiają dużo czasu na poszukiwania, i dokarmiający, którzy niejako w nagrodę mogą z bliska poobserwować ptaki. Gorzej jest niestety z ptakami wodnymi jak kaczki, łabędzie, mewy – one mogą liczyć jedynie na chleb – chyba najgorszy dla nich rodzaj pożywienia. Mimo tego, że od wielu lat ornitolodzy i miłośnicy przyrody alarmują o szkodliwości karmienia ptaków chlebem, nad parkowe stawy ciągle przychodzą osoby z całymi torbami wypchanymi najczęściej zeschniętym i spleśniałym pieczywem. No czy ktoś widział łabędzia piekącego sobie chleb????
Pożywieniem kaczek i łabędzi są przede wszystkim rośliny wodne, małże, ślimaki i larwy owadów, a z końcem października obserwować można krzyżówki z dala od wody delektujące się opadniętymi z drzew rajskimi jabłuszkami, łabędzie zaś „czyszczą” stawy ze zbutwiałych roślin.
Niestety, ludzie oferują im swoisty fast food, czyli jedzenie szybkie, szkodliwe i bez wartości, ale za to dostępne od zaraz i bez wysiłku. Nie zdają sobie sprawy, że zawarta w chlebie sól (a jest jej tam dużo!, tak jak i różnego rodzaju chemicznych konserwantów, ulepszaczy, etc.) zaburza gospodarkę wodną organizmu ptaków, co w konsekwencji często prowadzi do ich śmierci. Chleb wrzucają bezpośrednio do wody, co powoduje, że błyskawicznie pleśnieje. „Chlebowa” dieta wywołuje poważną chorobę – kwasicę, a także biegunki i osłabienie odporności na skutek niedoborów pokarmowych. A przecież idzie zima i ptaki powinny zbierać siły i magazynować zapasy.
Pomyślmy o tym wybierając się w świąteczny weekend do parku.

Jeziorko Kamionkowskie, Warszawa

A ta stołówka to niby dla kogo ma być???

Wrony roznoszą kawałki pieczywa po całej okolicy

Wrony roznoszą kawałki pieczywa po całej okolicy

Podstawą pożywienia mew są ryby

Podstawą pożywienia mew są ryby


maj 7 2010

Kaczki na drzewach

malaui

Kaczor krzyżówki (Anas platyrhynchos) w pobliżu gniazda

Kaczor krzyżówki (Anas platyrhynchos) w pobliżu gniazda

Gdzie podziały się krzyżówki, których dziesiątki zimowały na jeziorku Kamionkowskim? Otóż przeniosły się w wysokie trawy oraz na drzewa, gdzie chętnie zakładają gniazda. W kwietniu krzyżówki zaszywają się w ukrytych gniazdach i na wodzie pojawiają się ponownie dopiero w maju tym razem wodząc za sobą małe kaczuszki. Młodymi opiekują się wyłącznie samice, kaczory w tym czasie snują się po jeziorku w luźnych grupkach. Pożywieniem kaczek – wbrew temu w co większość ludzi wydaje się wierzyć, wcale nie jest stary chleb, ale rośliny wodne, a także larwy komarów i skorupiaki, których w parku jest pod dostatkiem. W pewnym sensie można powiedzieć, że im więcej chleba rzucimy kaczkom, tym więcej będzie komarów! :)

Samica krzyżówki (Anas platyrhynchos) w pobliżu gniazda

Samica krzyżówki (Anas platyrhynchos) w pobliżu gniazda

W tym roku pierwsze kaczuszki pojawiły się na początku maja

W tym roku pierwsze kaczuszki pojawiły się na początku maja


lis 27 2009

Dziwna kaczka

malaui
Sołtys

Sołtys

Od kilku dni na jeziorku Kamionkowskim razem z krzyżówkami pływa „dziwna” kaczka. Jest znacznie większa od pozostałych i nieco inaczej ubarwiona: cała brązowa z wyraźną białą obrożą na szyi. To tzw. sołtys czyli nietypowo ubarwiona krzyżówka. Sołtys może być efektem skrzyżowania się krzyżówki z kaczką domową, dziwne ubarwienie zdarza się też czasem w stałych populacjach miejskich kaczek. Przegląd nietypowo wyglądających kaczek znaleźć można w tym artykule o klasyfikacji krzyżówek.