Miasto i ptaki

Słowik rdzawy w parku Skaryszewskim

Mimo zachmurzonego nieba i zapowiedzi deszczu, grupa blisko trzydziestu ptasich entuzjastów spotkała się wczoraj o 6 rano (!) w parku Skaryszewskim, aby posłuchać śpiewów godowych ptaków w ramach International Dawn Chorus Day. Towarzyszył nam doświadczony ornitolog (i jednocześnie prezes Stołecznego Towarzystwa Ochrony Ptaków) Krzysztof Kajzer. Już na samym wstępie ucieszył nas wiadomością, że pochmurne niebo to okoliczność nam sprzyjająca, bo ptaki wówczas mniej się męczą i śpiewają dłużej!
Jeszcze przed właściwym rozpoczęciem wycieczki, gdy dopiero zmierzałam na miejsce spotkania w alei głównej tuż nad moją głową przeleciały 2 czaple białe. Czekając aż wszyscy się zbiorą obserwowaliśmy samicę kosa budującą gniazdo i próbowaliśmy rozróżniać śpiew modraszki i bogatki, kosa i szpaka.
W ciągu dwóch i pół godziny obeszliśmy wszystkie najbardziej „śpiewne” miejsca w parku. Słuchaliśmy (i uczyliśmy się rozpoznawać głosy):
zięby, świstunki leśnej, kapturki, pierwiosnka, pełzacza ogrodowego, muchołówki żałobnej, dzwońca, kowalika.
Mniej więcej w połowie spaceru „dołączyła” do nas wilga. Ten piękny, żółty, egzotycznie wyglądający ptak zimujący aż w Afryce Południowej, o bardzo charakterystycznym głosie towarzyszył nam przez jakiś czas śpiewając i przysiadając na gałęziach wysoko nad naszymi głowami. Obserwowaliśmy także polującą pustułkę, która zawisła w powietrzu w bardzo charakterystyczny dla siebie sposób, trzy gatunki mew: śmieszkę, mewę pospolitą i mewę srebrzystą oraz pierwsze w tym roku (jedno) kaczątko, które wodziła krzyżówka. My zmierzaliśmy jednak do miejsca specjalnego, w którym spodziewaliśmy się usłyszeć słowiki. I nie zawiedliśmy: najpierw piękny koncert urządził nam słowik rdzawy, a następnie odezwał się także słowik szary, mieliśmy wspaniałą okazję porównać śpiewy obu gatunków i nauczyć się je rozróżniać.
Łącznie zaobserwowaliśmy prawie 30 gatunków ptaków, w tym 6, których jeszcze nie było na Liście gatunkowej ptaków parku Skaryszewskiego.
„Skaryszewskie” Ptasie Chóry kontynuować będziemy na pewno w przyszłym roku, a STOP zapowiada zorganizowanie podobnej wycieczki jeszcze w maju w innym miejscu w Warszawie.

Solista Ptasich Chórów

Zbiórka uczestników wycieczki Ptasie Chóry w parku Skaryszewskim

Ptasich chórów nie tylko słuchaliśmy ...

Zięba – jeden z wielu majowych śpiewaków

Odleciały jerzyki (Apus apus)

Wrzesień to miesiąc, w którym park zaczyna wydawać się opustoszały. Ptaki nie śpiewają już tak jak wiosną i latem, a i jest ich znacznie mniej. W daleką podróż, bo aż do równikowej Afryki wybrały się wilgi. W tym roku gniazdowały w parku Skaryszewskim co najmniej dwie pary tych pięknych, egzotycznie wyglądających ptaków. Także do Afryki odleciały słowiki (również co najmniej dwie pary). Nie aż tak daleko, bo zapewne tylko gdzieś do Europy Południowej poleciały też już szpaki, grzywacze i kwiczoły, choć te ostatnie zapewne niedługo znów się pojawią - co roku w parku Skaryszewskim zimuje stosunkowo niewielkie stadko kwiczołów, najprawdopodobniej przybyszy z zimniejszej Europy Północnej. Najdalej, bo aż na południe Afryki poleciały zaś jerzyki, ptaki nie tyle parkowe, co „budynkowe”, w tym roku liczne, dzięki budkom lęgowym, które specjalne dla jerzyków zainstalowano na fabryce Wedla.
Nie będzie jednak smutno w parku, gdyż na zimę zostanie przynajmniej kilkanaście gatunków ptaków, a jesienią trzeba bacznie obserwować stawy i jeziorko Kamionkowskie, gdyż w okresie przelotów lubią tu zatrzymywać się nierzadko egzotyczne ptaki wodne.

Wilga (Oriolus oriolus) w parku Skaryszewskim

Śpiewający słowik

Dzisiaj oprócz zdjęcia także nagranie dźwiękowe. Nad stawem, w pobliżu ogrodu różanego udało mi się nagrać śpiew słowika. Koncert nadawany był z wysokiego drzewa na górce około 9 rano
Czy ten śpiewak to słowik szary (Luscinia luscinia) czy też słowik rdzawy (Luscinia megarhynhos)?
Trudno dziś było kończyć spacer i wracać do domu.

POSŁUCHAJ ŚPIEWU SŁOWIKA W PARKU SKARYSZEWSKIM - plik .wav

I jeszcze jedno zdjęcie małego koncertmistrza w akcji:

Śpiewający słowik

Według zapowiedzi w sobotę odbyła się wycieczka ornitologiczna zorganizowana przez Stołeczne Towarzystwo Ochrony Ptaków. Mimo, że ogłoszenia pojawiły się w parku dopiero w czwartek, w sobotę o 8:30 stawiło się około 30 miłośników ptaków. Uzbrojeni w dostarczoną przez STOP lunetę, lornetki, aparaty fotograficzne i atlasy ptaków ruszyliśmy główną aleją. Zaczęło się od krótkiego wprowadzenia na temat awifauny parku, która jest badana i opisywana od wielu lat. Otóż okazuje się, że aż 37 gatunków ptaków lęgnie się w samym parku, a około 300 par wyprowadza młode. Łącznie szacuje się, że park zamieszkuje w różnych okresach roku około 60 gatunków ptaków.
Pierwszym napotkanym ptakiem był kwiczoł. Jest to gatunek stosunkowo nowy w parkach, bo notowany dopiero od kilkunastu lat, lecz w Skaryszaku bardzo popularny. Kwiczoły budują gniazda w koloniach i wspólnie bronią je przed wronami. Aleją główną przeszliśmy pod kolonię składającą się z 8 wysoko zawieszonych gniazd gawronów, widocznych tylko do momentu, gdy jesiony wypuszczą liście, a następnie podeszliśmy obserwować dziuplę, w której szpak karmi młode. Atrakcją spaceru był piękny śpiew pokrzewki ogrodowej, pierwiosnka i świstunki, a nawet odezwał się słowik, który należy do rzadkości, ocenia się, że park zamieszkują 3-4 pary słowików. Co ciekawe, warunkiem występowania słowików jest… niegrabienie liści w parku (!), gdyż tylko wtedy ptaki te znajdują niezbędne pożywienie. Inne parkowe rzadkości to dzięcioł zielony (2-3 pary) i nurogęś. Podeszliśmy też pod opisywane tu już wcześniej gniazdo grzywacza, lecz okazało się, że doszło tam do ptasiej tragedii: najprawdopodobniej na skutek ataku jakiegoś drapieżnika (wrony lub kuny?) gniazdo jest opuszczone, a pod nim znaleźć można kilka wyrwanych piór…. Wiele par grzywaczy jednak, mimo stałej obecności wron, gniazduje w parku. Wycieczka zakończyła się w rejonie, gdzie w ubiegłych latach widywany był puszczyk.