Miasto i ptaki

Pierwszy szpak 2012

W dzień jest nadal kilkanaście stopni mrozu, w nocy temperatura spada poniżej -20°C, a w parku pojawiło się pokaźnie stadko kilkunastu szpaków! Jest to chyba moja najwcześniejsza obserwacja tych ptaków w parku Skaryszewskim – zwykle odlatują późną jesienią i pojawiają ponownie gdzieś w marcu. Zwykle smukłe, teraz wyglądają jak nakrapiane kule – tak stroszą pióra w obronie przed zimnem. Ponieważ nie ma dużo śniegu, intensywnie żerują w trawie, problemem jest jednak brak wody do picia – jeziorko Kamionkowskie zamarzło całkowicie. Czy te szpaki są tu tylko przelotem, czy też zmyliła je styczniowa ciepła pogoda? No i czy dadzą radę, jeśli mrozy nadal będą się utrzymywać, wszak to dopiero początek lutego.

Para szpaków nad jez. Kamionkowskim

Szpak żerujący w zmrożonej ziemi

Karmienie młodego szpaka

Obowiązki ptasich rodziców nie kończą się, gdy podrośnięte pisklęta wyfruwają z gniazda. Ptasia młodzież mimo, że jest już prawie tak duża jak dorosłe ptaki i często mało różni się nawet upierzeniem, nadal wymaga opieki: dokarmiania i obrony przed drapieżnikami. Podloty są z reguły mało płochliwe i ufne, często spacerują w trawie lub siedzą na niskich gałązkach, ciekawie wszystko obserwując. Zawsze jednak w pobliżu znajdują się rodzice, uczą zdobywania pokarmu, ostrzegają przed niebezpieczeństwami, a w razie potrzeby bronią przed atakiem. Młode ptaki, przyzwyczajone do karmienia w gnieździe żebrzą o pokarm: rozdziawiają dzioby, głośno skrzeczą, często charakterystycznie trzepocząc przy tym skrzydełkami. Rodzice nadal wsuwają im do dziobów co smakowitsze kąski, jednak podloty intensywnie uczą się samodzielności, niektóre z nich przecież już za miesiąc lub dwa będą musiały wyruszyć w długą drogę na zimowisko.

Wrona też troskliwie dokarmia swoje młode

Karmienie młodej zięby

Szpak karmiący młode w parku Skaryszewskim

Na podmokłych od deszczu parkowych polanach spotykamy coraz większe stadka żerujących ptaków, młode szpaki, kwiczoły i wrony już wyfrunęły z gniazd i teraz pod czujnym okiem rodziców uczą się dorosłego życia. Zanim jednak na tyle dorosły, żeby same polować na owady, wyciągać z ziemi dżdżownice i znajdować pożywne nasiona, karmić je musieli rodzice. Jeśli przyjąć, że przeciętnie w gnieździe szpaka lęgną się dwa-trzy młode, a każde musi dziennie zjeść tyle owadów ile sam waży, oznacza to, że szpaczy rodzice od świtu do zmierzchu co kilka minut dostarczać muszą do dziobów swych pociech jakiś smakołyk. Ciężka to praca, a towarzyszy jej słyszalne z daleka kwilenie - a gdzie tam - wrzaski! młodych szpaków, które zanim wyjdą z gniazda sprawiają wrażenie jakby składały się z samych dziobów.

Ja tu rosnę!

Szpacze pisklęta wyglądają obiadu

Karmienie

Szpaki już przyleciały!

W najbliższą niedzielę, 3 kwietnia, zapraszam na wycieczkę ornitologiczną po parku Skaryszewskim w ramach akcji „Spring Alive”, którą w Polsce organizuje Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Spring Alive to ogólnoeuropejska akcja, adresowana głównie do dzieci, w ramach której młodzi miłośnicy ptaków rejestrują na specjalnej stronie internetowej swoje obserwacje pierwszych powracających z zimowisk ptaków migrujących. Akcja trwać będzie do końca maja, a nasza wycieczka po parku Skaryszewskim stanowić będzie jej oficjalną inaugurację Nie spodziewamy się spotkania z bocianem, ale na pewno spotkamy inne powracające gatunki i podpatrywać będziemy intensywne przygotowania do sezonu lęgowego bohaterów tego bloga.
Wycieczka rozpoczyna się o godz. 9:00, tradycyjnie pod pomnikiem żołnierzy radzieckich (wejście do parku od strony ronda Waszyngtona) i trwać będzie około 1,5 godziny.
Serdecznie zapraszam wszystkich miłośników ptaków, bez względu na wiek
Więcej o Spring Alive można dowiedzieć się tu: http://www.springalive.net/
A tu informacja OTOPu o wycieczce: http://otop.org.pl/aktualnosci/2011/03/28/65-spring-alive-w-parku-skaryszewskim/

A tu strona wycieczki na Facebooku.

Odleciały jerzyki (Apus apus)

Wrzesień to miesiąc, w którym park zaczyna wydawać się opustoszały. Ptaki nie śpiewają już tak jak wiosną i latem, a i jest ich znacznie mniej. W daleką podróż, bo aż do równikowej Afryki wybrały się wilgi. W tym roku gniazdowały w parku Skaryszewskim co najmniej dwie pary tych pięknych, egzotycznie wyglądających ptaków. Także do Afryki odleciały słowiki (również co najmniej dwie pary). Nie aż tak daleko, bo zapewne tylko gdzieś do Europy Południowej poleciały też już szpaki, grzywacze i kwiczoły, choć te ostatnie zapewne niedługo znów się pojawią - co roku w parku Skaryszewskim zimuje stosunkowo niewielkie stadko kwiczołów, najprawdopodobniej przybyszy z zimniejszej Europy Północnej. Najdalej, bo aż na południe Afryki poleciały zaś jerzyki, ptaki nie tyle parkowe, co „budynkowe”, w tym roku liczne, dzięki budkom lęgowym, które specjalne dla jerzyków zainstalowano na fabryce Wedla.
Nie będzie jednak smutno w parku, gdyż na zimę zostanie przynajmniej kilkanaście gatunków ptaków, a jesienią trzeba bacznie obserwować stawy i jeziorko Kamionkowskie, gdyż w okresie przelotów lubią tu zatrzymywać się nierzadko egzotyczne ptaki wodne.

Wilga (Oriolus oriolus) w parku Skaryszewskim

młoda sójka (Garrulus glandarius)

Wśród ptaków dobiega końca pracowity sezon lęgowy. Ptasia młodzież już odchowana, choć na ogół jeszcze towarzyszy rodzicom ucząc się zdobywania pokarmu i obrony przed drapieżnikami. Wyrastając z wieku pisklęcego, ptaki zmieniają upierzenie z „dziecinnego” puchu na „dorosłe” pióra i w tym okresie wyglądają naprawdę fantazyjnie.
Dziś kolekcja zdjęć „wchodzących w dorosłość” ptaków parkowych

młody grzywacz (Columba palumbus)

młody kwiczoł (Turdus pilaris)

młoda wrona siwa (Corvus cornix)

młoda sroka (Pica pica)

młody szpak (Sturnus vulgaris)

Szpak (Sturnus vulgaris) ziejący w upalny dzień

Upalna pogoda daje się we znaki nie tylko nam, ptaki również cierpią, przede wszystkim z braku kałuży, czyli łatwo dostępnej wody do picia i kąpania się. W gorące dni ptaki zieją niemal jak psy - szeroko otwierają dzioby, co pomaga im się schłodzić. O wodę do picia jest jednak trudno, więc warto wystawiać na balkonach poidełka. Wystarczy mała miseczka dla małych ptaków, lub kubełek dla większych, trzeba także pamiętać o codziennym dolewaniu świeżej wody. W nagrodę można zaobserwować prawdziwe show - ptaki delektują się wodą, a także bardzo widowiskowo się kąpią! Na naszym balkonie od kilku lat stoi duża donica z wodą, która jest już stałym miejscem ablucji miejscowych kawek, srok i wróbli. Nie zważając na naszą obecność i wylegującego się obok psa, wyprawiają figle, które kilka razy udało mi się sfilmować.

Krzyżówka w budce lęgowej w parku Skaryszewskim

Dziś zaległość jeszcze z czerwca, kiedy to park pełen był piskląt w gniazdach. Przyglądaliśmy się zawieszonym w marcu budkom lęgowym, z których zdecydowana większość została natychmiast zamieszkana.

Karmiący szpak przy budce lęgowej

Tu też zdecydowanie ktoś zamieszkał, ale kto?

Pisklę dzięcioła dużego (Dendrocopos major)

Jeśli dobrze nadstawić ucha, to można dosłyszeć kwilenie piskląt, szczególnie szpaków i dzięciołów, które wyjątkowo głośno domagają się od rodziców jedzenia. Mazurki, kowaliki i sikory również bezustannie donoszą do dziupli świeże porcje larw i owadów, czyli ulubionych przysmaków ptasiej młodzieży.

Mazurek (Passer montanus) przy dziupli

Szpak (Sturnus vulgaris) w dziupli

Kowalik (Sitta europaea) przy dziupli

Szpak (Sturnus vulgaris)

Zdrowych, pogodnych Świąt Wielkanocnych,
pełnych wiary, nadziei i miłości, radosnego, wiosennego nastroju, serdecznych spotkań w gronie rodziny i przyjaciół oraz z ptakami, a także
Wesołego Alleluja!